Python 101: ilk satırdan listelere

python --version

>>> 2 + 3
5
>>> "merhaba".upper()
'MERHABA'

print("Merhaba, dünya!")

python merhaba.py

# Bu bir yorum, çalıştırılmaz
print("Ders:", "Yazılım Testi")
print("Öğrenci sayısı:", 42)
print()                          # boş satır
print("Bitti")

ad = "Ayşe"          # str: metin
yas = 21             # int: tam sayı
ortalama = 78.5      # float: ondalıklı sayı
mezun = False        # bool: True ya da False

print(ad, yas, ortalama, mezun)
print(type(ad), type(yas), type(ortalama), type(mezun))

yas = yas + 1        # değişkenin değeri değişebilir
print(yas)

vize = 60
final = 85
ortalama = vize * 0.4 + final * 0.6
print(ortalama)
print(round(ortalama))       # en yakın tam sayıya yuvarlar
print(10 / 4, 10 // 4, 10 % 4)

ad = "Ayşe"
soyad = "Yılmaz"
not_ = 87.456

tam_ad = ad + " " + soyad             # + ile birleştirme
print(tam_ad)
print(f"{tam_ad} dersten {not_} aldı")  # f-string
print(f"Yuvarlanmış: {not_:.1f}")       # virgülden sonra 1 basamak

print(len(tam_ad))       # karakter sayısı (boşluk dahil)
print(tam_ad.upper())
print(tam_ad.lower())
print(tam_ad[0])         # ilk karakter: sayma 0'dan başlar
print("Ay" in tam_ad)    # içinde geçiyor mu?

ad = input("Adınız: ")
vize = int(input("Vize: "))
final = int(input("Final: "))
print(f"{ad}, ortalamanız {vize * 0.4 + final * 0.6}")

puan = 55
print(puan >= 50)                    # geçti mi?
print(0 <= puan <= 100)              # geçerli aralıkta mı? (zincirleme)
print(puan >= 50 and puan < 70)     # CC aralığında mı?

puan = 72

if puan >= 85:
    harf = "AA"
elif puan >= 70:
    harf = "BB"
elif puan >= 50:
    harf = "CC"
else:
    harf = "FF"

print(f"{puan} puan: {harf}")

for i in range(1, 6):
    print(i, "karesi", i * i)

toplam = 0
for sayi in range(1, 101):
    toplam = toplam + sayi
print("1'den 100'e toplam:", toplam)

bakiye = 100
ay = 0
while bakiye < 200:
    bakiye = bakiye * 1.1     # her ay %10 artış
    ay = ay + 1
print(f"{ay} ayda ikiye katlandı")

def ortalama_hesapla(vize, final):
    return vize * 0.4 + final * 0.6


def gecti_mi(ortalama):
    return ortalama >= 60


ort = ortalama_hesapla(50, 70)
print(ort)
print(gecti_mi(ort))
print(gecti_mi(ortalama_hesapla(80, 30)))

def topla_yaz(a, b):
    print(a + b)          # ekrana yazar, hiçbir şey döndürmez


def topla(a, b):
    return a + b          # sonucu çağırana geri verir


x = topla_yaz(2, 3)
y = topla(2, 3)
print("x =", x)
print("y =", y)

def gecti_mi(ortalama):
    return ortalama >= 60


assert gecti_mi(75) == True       # sıradan bir değer
assert gecti_mi(60) == True       # tam sınır
assert gecti_mi(59) == False      # sınırın bir altı
print("Tüm testler geçti")

def gecti_mi(ortalama):
    return ortalama > 60          # hata: >= olmalıydı


assert gecti_mi(75) == True
assert gecti_mi(60) == True
assert gecti_mi(59) == False
print("Tüm testler geçti")

assert gecti_mi(60) == True, "60 alan öğrenci geçmeli"

notlar = [70, 45, 90, 60, 85]

print(notlar[0])        # ilk eleman (sayma 0'dan başlar)
print(notlar[2])        # üçüncü eleman
print(notlar[-1])       # son eleman
print(notlar[1:3])      # 1. ve 2. indeks (3 dahil değil)
print(len(notlar))      # eleman sayısı

dersler = ["Matematik", "Fizik"]
dersler.append("Yazılım Testi")    # sona ekle
print(dersler)

dersler.remove("Fizik")            # değere göre sil
print(dersler)

dersler[0] = "Lineer Cebir"        # bir elemanı değiştir
print(dersler)

print("Fizik" in dersler)          # içinde var mı?

notlar = [70, 45, 90, 60, 85]

gecenler = []
for n in notlar:
    if n >= 60:
        gecenler.append(n)

print("Geçenler:", gecenler)
print("Toplam:", sum(notlar))
print("En düşük:", min(notlar), "En yüksek:", max(notlar))
print("Ortalama:", sum(notlar) / len(notlar))
print("Sıralı:", sorted(notlar))

GECME_NOTU = 60


def ortalama(notlar):
    if len(notlar) == 0:
        return 0
    return sum(notlar) / len(notlar)


def gecen_sayisi(notlar):
    sayac = 0
    for n in notlar:
        if n >= GECME_NOTU:
            sayac = sayac + 1
    return sayac


def harf_notu(puan):
    if puan >= 85:
        return "AA"
    elif puan >= 70:
        return "BB"
    elif puan >= 60:
        return "CC"
    else:
        return "FF"


# --- Testler ---
assert ortalama([60, 80]) == 70
assert ortalama([100]) == 100
assert ortalama([]) == 0                  # boş sınıf

assert gecen_sayisi([70, 45, 90]) == 2
assert gecen_sayisi([60]) == 1            # tam sınır
assert gecen_sayisi([59]) == 0
assert gecen_sayisi([]) == 0

assert harf_notu(85) == "AA"
assert harf_notu(84) == "BB"
assert harf_notu(60) == "CC"
assert harf_notu(59) == "FF"
print("Tüm testler geçti")

# --- Programın kendisi ---
sinif = [70, 45, 90, 60, 85, 52]
print(f"Ortalama: {ortalama(sinif):.1f}")
print(f"Geçen: {gecen_sayisi(sinif)} / {len(sinif)}")
for n in sinif:
    print(n, harf_notu(n))

assert cift_mi(4) == True
assert cift_mi(7) == False
assert cift_mi(0) == True
assert cift_mi(-2) == True

assert artik_yil(2024) == True
assert artik_yil(2023) == False
assert artik_yil(1900) == False
assert artik_yil(2000) == True

assert sesli_sayisi("merhaba") == 3
assert sesli_sayisi("") == 0
assert sesli_sayisi("xyz") == 0
assert sesli_sayisi("OKUL") == 2

assert ikinci_en_buyuk([70, 90, 85]) == 85
assert ikinci_en_buyuk([90, 90, 80]) == 80
assert ikinci_en_buyuk([50]) == None
assert ikinci_en_buyuk([]) == None

def indirimli_fiyat(fiyat, oran):
    if oran >= 0 and oran < 50:
        return fiyat * (100 - oran) / 100
    return fiyat